dot dot


Lazika Resort Khaokho
เขาค้อฟรีเดย์
บ้านสวนศรเพชร
บ้านไร่ระเบียงหมอก
ไร่ห้าทิศ โอโซนในหมอก รีสอร์ท
ธารน้ำทิพย์ รีสอร์ท
The Glass Box Khaokho
ฟูลทาม เขาค้อ รีสอร์ท
ภูหงษ์รีสอร์ท เขาค้อ
ไร่ภูแสนรัก เขาค้อ
เขาค้อดอทคอม


'แมงกระพรุนน้ำจืด' ดูได้ที่พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำกรมประมง article


วันที่ 2 เมษายน 2550

'แมงกระพรุนน้ำจืด' ดูได้ที่พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำกรมประมง

ตามที่สื่อมวลชนได้เสนอข่าวนักท่องเที่ยวสนใจไปชมแมงกะพรุนน้ำจืดในลำน้ำเข็ก ที่แก่งบางระจัน ต.หนองแม่นา อ.เขาค้อ จ.เพชรบูรณ์ เมื่อประมาณกลางเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ในเรื่องนี้ ดร.จรัลธาดา กรรณสูต อธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า ทางกรมประมงได้ศึกษาวิจัยเกี่ยวกับแมงกะพรุนน้ำจืดมากว่า 3 ปีแล้ว ซึ่งศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดพิษณุโลก โดย ดร. กฤษฎา ดีอินทร์ นักวิชาการประมงของศูนย์ฯ ได้รายงานผลการศึกษาวิจัยเรื่องนี้ว่า แมงกะพรุนน้ำจืดมีลักษณะคล้ายกับแมงกะพรุนน้ำเค็ม แต่จะมีเนื้อเยื่อขยายจากขอบเข้ามาข้างในตัวเป็นลักษณะคล้ายวงแหวนที่เรียกว่า “Velum” มีขนาดเล็กกว่าแมงกะพรุนน้ำเค็ม และมีหนวดรอบขอบตัวประมาณ 50-500 เส้น ตัวใหญ่สุดมีขนาดเท่าเหรียญกษาปณ์ แมงกะพรุนน้ำจืดน่าจะเป็นสัตว์ประจำถิ่นของไทยมานานแล้ว โดยชาวบ้านบริเวณริมฝั่งแม่น้ำโขงเรียกสัตว์ชนิดนี้ว่า “แมงยุ้มวะ” ซึ่งเป็นภาษาถิ่น หมายถึงอาการหุบเข้าออกของขอบตัวเวลาที่มันเคลื่อนที่ โดยมีรายงานการพบครั้งแรก  ในแม่น้ำโขง   ที่บ้านคกไผ่ อ.เชียงคาน จ.เลย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2504 หลัง จากนั้นก็มีราย งานการพบแมงกะพรุนน้ำจืดจากอีกหลายแหล่ง เช่นในแม่น้ำโขงตั้งแต่จังหวัดเลยจนถึงจังหวัดอุบลราชธานี  ในลำน้ำเข็กทั้งในเขตจังหวัดเพชรบูรณ์และพิษณุโลก ในอ่างเก็บน้ำเขื่อนสิริกิติ์ จ.อุตรดิตถ์ และในอ่างเก็บน้ำเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ จ.ลพบุรี เป็นต้น แต่ที่สามารถพบเห็นได้เป็นประจำในเดือนมีนาคม-พฤษภาคม ของทุกปี คงมีเพียงแค่ในแม่น้ำโขงตั้งแต่ จ.เลย  จนถึง จ.อุบลราชธานี และในลำน้ำเข็กทั้งในเขต จ.เพชรบูรณ์ และพิษณุโลกเท่านั้น


 ปัจจุบันยังไม่มีนักวิจัยใดเข้าใจถึงการกำเนิดของแมงกะพรุนน้ำจืดอย่างถ่องแท้ แม้ว่าจะมีสมมุติฐานที่ใช้กันแพร่หลายว่าแมงกะพรุนน้ำจืดเป็นสัตว์ดึกดำบรรพ์ เกิดจากการถูกขังแยกจากทะเลในช่วงพื้นโลกยกตัว แล้วจึงปรับตัวให้สามารถดำรงชีวิตในน้ำจืดได้และพัฒนาขอบวงแหวนเพื่อช่วยในการพยุงตัวในน้ำจืด

ส่วนสาเหตุที่เราสามารถพบเห็นแมงกะพรุนน้ำจืดได้ในช่วงเดือนมีนาคม-พฤษภาคม ของทุกปี เนื่องจากวงจรชีวิตของสัตว์ชนิดนี้มี 2 ช่วง โดยสัตว์ชนิดนี้จะอาศัยอยู่ตามน้ำตื้นที่มีพื้นท้องน้ำที่เป็นของแข็งเช่นตามแก่งหินของต้นน้ำลำธารที่น้ำค่อนข้างเย็น อุณหภูมิน้ำต่ำกว่า 25 องศาเซลเซียส ในช่วงเดือนมิถุนายน- กุมภาพันธ์นี้ แมงกะพรุนน้ำจืดจะอยู่ในช่วงพักตัวโดยมีรูปร่างเป็นแท่งมีแฉกซึ่งขนาดเล็กมาก เกาะอยู่บนพื้นหิน (Polyp) และจะขยายพันธุ์แบบไม่ใช้เพศ (Asexual) ด้วยการแตกหน่อ จนเมื่อน้ำมีอุณหภูมิสูงขึ้น (ในช่วงเดือนมีนาคม-พฤษภาคม) จึงพัฒนาตัวเองให้ลอยไปตามน้ำ (Medusa) เพื่อผสมพันธุ์ทำให้เราสามารถพบเห็นแมงกะพรุนน้ำจืดได้ การขยายพันธุ์ในช่วงนี้จะผสมพันธุ์แบบใช้เพศ (Sexual) โดยเพศผู้จะปล่อยน้ำเชื้อมาผสมกับไข่ที่เพศเมียปล่อยออกมา หลังจากนั้น ตัวอ่อนก็จะจมลงเกาะตามพื้นเข้าสู่ช่วงพักตัวต่อไป


 แม้ว่าเรายังไม่สามารถจำแนกชนิดของแมงกะพรุนน้ำจืดในประเทศไทยได้ อีกทั้งการศึกษาผลกระทบต่อระบบนิเวศในน้ำและการประมงก็ยังไม่ได้ข้อสรุปในเชิงวิชาการ อย่างไรก็ตาม แมงกะพรุนของลำน้ำเข็กก็ได้นำรายได้มาสู่ชุมชนแก่งบางระจันในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมา ในขณะเดียวกัน ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดพิษณุโลกได้มีความก้าวหน้าในการศึกษาวิจัยสัตว์ชนิดนี้มาเป็นลำดับ โดยปัจจุบันทางศูนย์ฯ สามารถเลี้ยงแมงกะพรุนน้ำจืดในระยะ Medusa ด้วยไรแดง ในตู้กระจกที่อุณหภูมิน้ำ 21 องศาเซลเซียส ได้นานกว่า 4 เดือน และสามารถเก็บแมงกะพรุนน้ำจืดในระยะ Polyp ไว้ในตู้กระจกที่อุณหภูมิน้ำ 21 องศาเซลเซียส และกำลังทดลองกระตุ้นแมงกะพรุนน้ำจืดให้พัฒนาสู่ระยะ Medusa ในตู้กระจก ด้วยการเปลี่ยนอุณหภูมิน้ำเลียนแบบธรรมชาติ หากการค้นคว้าวิจัยสามารถพัฒนาสู่ขั้นดังกล่าว จะสามารถสร้างความมั่นคงในเรื่องรายได้จากการท่องเที่ยวของชุมชนแก่งบางระจันตลอดทั้งลำน้ำเข็ก และแมงกะพรุนน้ำจืดอาจกลายเป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจตัวใหม่ที่สร้างมูลค่าแก่วงการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำสวยงามของประเทศไทยได้อีกทางหนึ่ง





เที่ยวเขาค้อตามฤดูกาล

ฝนมา ได้เวลาชมหมอก article
หนาวนี้ ที่เขาค้อ article
ปลายฝน...ต้นหนาว ที่เขาค้อ article
การเดินทางครั้งใหม่ บนเส้นทางสายเดิม article
ลมหนาว สายหมอก ดอกไม้ และสตรอเบอรี่ ...หนาวนี้ที่เขาค้อ article
เขาค้อฤดูฝน article
หนีร้อน นอนหนาว เขาค้อ article
ทะเลหมอกแจ่มๆ มาแว้ววววว..! article
วัดพระธาตุผาซ่อนแก้ว article
ความสุขในฤดูฝน article
สายน้ำแห่งผืนป่าต้นน้ำ article
พายเรือท่องป่า ตามหาแมงกะพรุนน้ำจืด article
แมงกระพรุนน้ำจืด ปริศนาในสายน้ำ article
มหัศจรรย์แห่งผืนป่า หนองแม่นา แมงกะพรุนน้ำจืด article
กิจกรรมท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ article
ล่องแก่งลำน้ำเข็ก พิสูจน์ความมันส์กับสายน้ำ article
ทุ่งแสลงหลวง สัมผัสสายหมอก ในท้องทุ่งกว้าง article
ทำความรู้จักลำน้ำเข็ก article
5 จุดชมหมอกปลายฝนต้นหนาว article



Copyright © 2010 All Rights Reserved.
สงวนสิทธิ์ในเนื้อหา และรูปภาพโดย เขาค้อ.คอม
ติดต่อเรา Email: khaokor@gmail.com